Сөз туралы ақпарат: Та
Қазақ тілі | Русский язык |
---|---|
Конкорданс
|
Конкорданс
|
Колокация
қаралық 1
алалық 1
Соғыс 1
жоқ 1
жылдап 1
емес 1
|
Колокация
А 1
какая 1
|
- 1 ~ 12 аралығындағы деректер, жалпы 46 дерек бар. (Сөз жиілігі: 45)
-
1
-
2
-
3
Күн - түн демей жол жүріп , Бітті әбден болдырып , Ешбір белгі жолда жоқ – Мола да жоқ , көр де жоқ , Салық салған жер де жоқ , Соғыс та жоқ , қол да жоқ . ( Алтын әтеш ) 16
Войска идут день и ночь ; Им становится невмочь . Ни побоища , ни стана , Ни надгробного кургана Не встречает царь Дадон . ( Пушкин . Сказка о золотом петушке ) 15
-
4
Т т ط Қат = хат шарт = шарт қата = хата қатар = қатар талаб = талаб талақ = талақ тағам = та ’ ам тарап = тараф топан = туфан отан = уатан қатер = хатир батыл = батил құтба = хутба сұлтан = султан салтанат = салтанат шайтан = шайтан 37
Т т ط Қат ( письмо ) = хат шарт ( условие ) = шарт қата ( ошибка ) = хата қатар ( ряд ) = қатар талап ( стремление ) = талаб талақ ( селезенка ) = талақ тағам ( блюдо ) = та ’ ам тарап ( сторона ) = тараф Топан ( потоп ) = туфан отан ( родина ) = уатан қатер ( угроза ) = хатир батыл ( бесстрашный ) = батил құтба ( пятничная проповедь ) = хутба сұлтан ( султан ) = султан салтанат ( торжественность ) = салтанат шайтан ( черт ) = шайтан 40
-
5
-
6
-
7
Бір сөздің ішінде бір неше буын болады . Мәсәлән « ат » деген сөзде бірақ буын бар ; « а - та » дегенде екі буын ; « а - та - лар » дегенде үш буын ; « а - талар - ға » дегенде төрт буын ; « а - та - ла - ры - ма » дегенде бес буын . 52
В одном слове бывает несколько слогов . Например , в слове « ат » ( конь ) всего один слог ; в слове « а - та » ( дед ) два слога ; « а - та - лар » ( деды ) – три слога , « а - та - лар - ға » ( дедам ) – четыре слога ; « а - та - ла - ры - ма » ( дедушкам ) – пять слогов . В 56
-
8
Сынау . Төмендегі сөздерді буынға бөліңдер . Буындар арасына сызықша « - » қойыңдар . Үлгі : сау - да , са - йақ , а - сық , тұш - қыл - тым , са - рым - сақ , сақ - та - ну - ға , жал - пыл - дау - ға , а - тыс - ты - ру - ға . 52
Контроль . Разделите следующие слова на слоги . Между слогами поставьте знак дефис « - » . Образец : сау - да ( торговля ) , са - йақ ( косяк ) , а - сық ( альчик ) , тұш - қылтым ( пресный ) , са - рым - сақ ( чеснок ) , сақ - та - ну - ға ( для оберегания ) , жалпыл - дау - ға ( для развевания ) , а - тыс - ты - ру - ға ( для подстрекания ) . 56
-
9
Бір дыбысты буындар - да болады , мәсәлән , а - ра , а - та , а - ғу , а - су , а - зу , а - сы деген сөздердің бірінші буындарында бір - бір дыбыстан , екінші буындарында екі - екі дыбыстан бар . 53
Есть и слоги из одного звука , например , в первом слоге слов а - ра ( оса ) , а - та ( дед ) , а - ғу ( течь ) , а - су ( подвешивать ) , а - зу ( худеть ) , а - сы ( богохульный ) по одному звуку , во втором слоге по два звука 57
-
10
Мысалдар : 1 ) сұу , бұу , тұу деп жазу - ма , яки су , бу , ту деп жазу - ма , дүдәмал , яғни « у » ( ۋ ) дың алдындағы дыбыс « ұ » ( ۇ ) - ма , « ы » ( ى ) - ма , анық естілмейді . Егерде « у » ( ۋ ) дың алдындағы дыбыс « ұ » ( ۇ ) болса , « сұу » , « бұу » , « тұу » деп жазу тиіс . Егерде « у » ( ۋ ) дың алдындағы дыбыс « ы » ( ى ) болса , бұл сөздер « ы » ( ى ) харфі бітеу буында жазылмауы себепті , « су » , « бу » , « ту » деп жазылуы тиіс . « У » ( ۋ ) алдындағы қай дыбыс екені бітеу буынды ашқанда мәлім болады . « У » ( ۋ ) дың алдына « ұ » ( ۇ ) харфін қойып - та , « ы » ( ى ) харфін қойыпта ашып қарайық : сұу=сұуы , бұу=бұуы , тұу=тұуы ; су=сы - уы , бу=бы - уы , ту=ты - уы . Әрине сұуы , бұуы , тұуы деп айту , сыуы , быуы , тыуы деп айтудан дұрыс екендігі қандай даусыз болса , сұу , бұу , тұу деп жазу һәм сондай даусыз болып шығады . 59
Примеры : 1 ) неясно , как писать сұу , бұу , тұу или су ( вода ) , бу ( пар ) , ту ( знамя ) , то есть не слышно отчетливо перед « у » ( ۋ ) звук « ұ » ( ۇ ) или « ы » ( ى ) . Если перед « у » ( ۋ ) звук « ұ » ( ۇ ) , то нужно писать « сұу » , « бұу » , « тұу » . Если перед « у » ( ۋ ) звук « ы » ( ى ) , то из - за того , что в закрытом слоге не пишется буква « ы » ( ى ) , нужно писать « су » , « бу » , « ту » . Какой звук стоит перед « у » ( ۋ ) будет известно , когда закрытый слог станет открытым . Рассмотрим варианты с постановкой перед « у » ( ۋ ) и буквы « ұ » ( ۇ ) , и буквы « ы » ( ى ) : сұу=сұуы , бұу=бұуы , тұу=тұуы ; су=сы - уы , бу=бы - уы , ту=тыуы . Конечно , по сравнению с сыуы , быуы , тыуы звучание сұуы , бұуы , тұуы является бесспорно правильным , так же , как и бесспорно правильно написание сұу , бұу , тұу 65
-
11
-
12
3 ) Жалпылағыш қос сөздердің арасы сызықшамен айырылып - та , айрылмай - да жазылады : Қос сөздегі екі сөз бірыңғай болса , яғни екеуі бірдей я жуан , я жіңішке айтылатын болса , онда екеуі айырылмай тұтас жазылады ( басқұр , қолғап , Балжан , желгесер , айбалта , Алтынбай , Атантай , Тасболат , Баймырза ) . Қос сөздегі екі сөз бірыңғай болмаса , яғни бірі жуан , бірі жіңішке сөз болып келсе , онда аралары сызықшамен айырылып жазылады ( жел - бау , төсекағаш , жүк - аяқ , Тілеу - бай , Ес - құл , Төре - тай , Жан - темір , Мұрат - бек ) 62
3 ) Разобобщающие парные слова пишутся раздельно через дефис и слитно : Если в парном слове оба слова одинаковы , то есть оба одинаково произносятся мягко или твердо , тогда два слова пишутся слитно ( басқұр ( баскур ) , қолғап ( рукавица ) , Балжан , желгесер ( рысак ) , айбалта ( секира ) , Алтынбай , Атантай , Тасболат , Баймырза ) . Если в парном слове оба слова неодинаковы , то есть один является мягким , а второй твердым , тогда между ними ставится дефис ( жел - бау ( веревка , привязываемая к шаныраку юрты ) , төсек - ағаш ( деревянная кровать ) , жүк - аяқ ( шерсть ) , Тілеу - бай , Ес - құл , Төре - тай , Жан - темір , Мұрат - бек ) . 68