Сөз туралы ақпарат: Яғни
Қазақ тілі | Русский язык |
---|---|
Конкорданс
|
Конкорданс
|
Колокация
бұл 1
екеуі 1
бірі 1
сөзді 1
сөйлемнің 1
|
Колокация
Мазмұн табылмады
|
- 1 ~ 12 аралығындағы деректер, жалпы 40 дерек бар. (Сөз жиілігі: 40)
-
1
-
2
-
3
˔ * - Бұл қаттылық белгісі . яғни бұл белгінің астындағы харіфті сол жерде екі жазбай бірақ жазұу үшін қойатын белгі . Молла = мулла үммет = уммт зәрре = зарра жәннәт = жаннат Жаббар = Жаббар сүннет = суннат әуел = аууал қуат = қууат күллі = кулли сүнни = сунни иттифақ = иттифақ муадин = мууадин мұғалім = му ’ аллим мұсанниф = мусанниф құддұс = қуддус зумұруд = зумуруд 43
˔ * - Это обозначение твердости , то есть знак ставится для того , чтобы букву под этим знаком не писать дважды , а один раз . Молла ( мулла ) = мулла үммет ( последователь ) = уммт зәрре ( крошечный ) = зарра жәннәт ( рай ) = жаннат жаббар ( всемогущий ) = Жаббар сүннет ( долг ) = суннат әуел ( сначала ) = аууал қуат ( мощь ) = қууат күллі ( весь ) = кулли сүнни ( суннит ) = сунни иттифақ = иттифақ муадин = мууадин мұғалім ( учитель ) = муғалим мұсанниф ( автор ) = мусанниф құддұс ( святой ) = қуддус зумұруд ( изумруд ) = зумуруд 47
-
4
Мысалдар : 1 ) сұу , бұу , тұу деп жазу - ма , яки су , бу , ту деп жазу - ма , дүдәмал , яғни « у » ( ۋ ) дың алдындағы дыбыс « ұ » ( ۇ ) - ма , « ы » ( ى ) - ма , анық естілмейді . Егерде « у » ( ۋ ) дың алдындағы дыбыс « ұ » ( ۇ ) болса , « сұу » , « бұу » , « тұу » деп жазу тиіс . Егерде « у » ( ۋ ) дың алдындағы дыбыс « ы » ( ى ) болса , бұл сөздер « ы » ( ى ) харфі бітеу буында жазылмауы себепті , « су » , « бу » , « ту » деп жазылуы тиіс . « У » ( ۋ ) алдындағы қай дыбыс екені бітеу буынды ашқанда мәлім болады . « У » ( ۋ ) дың алдына « ұ » ( ۇ ) харфін қойып - та , « ы » ( ى ) харфін қойыпта ашып қарайық : сұу=сұуы , бұу=бұуы , тұу=тұуы ; су=сы - уы , бу=бы - уы , ту=ты - уы . Әрине сұуы , бұуы , тұуы деп айту , сыуы , быуы , тыуы деп айтудан дұрыс екендігі қандай даусыз болса , сұу , бұу , тұу деп жазу һәм сондай даусыз болып шығады . 59
Примеры : 1 ) неясно , как писать сұу , бұу , тұу или су ( вода ) , бу ( пар ) , ту ( знамя ) , то есть не слышно отчетливо перед « у » ( ۋ ) звук « ұ » ( ۇ ) или « ы » ( ى ) . Если перед « у » ( ۋ ) звук « ұ » ( ۇ ) , то нужно писать « сұу » , « бұу » , « тұу » . Если перед « у » ( ۋ ) звук « ы » ( ى ) , то из - за того , что в закрытом слоге не пишется буква « ы » ( ى ) , нужно писать « су » , « бу » , « ту » . Какой звук стоит перед « у » ( ۋ ) будет известно , когда закрытый слог станет открытым . Рассмотрим варианты с постановкой перед « у » ( ۋ ) и буквы « ұ » ( ۇ ) , и буквы « ы » ( ى ) : сұу=сұуы , бұу=бұуы , тұу=тұуы ; су=сы - уы , бу=бы - уы , ту=тыуы . Конечно , по сравнению с сыуы , быуы , тыуы звучание сұуы , бұуы , тұуы является бесспорно правильным , так же , как и бесспорно правильно написание сұу , бұу , тұу 65
-
5
2 ) Оқу , жору , тану деп жазу ма , яки оқұу , жорұу , танұу деп жазу - ма ? дүдәмал , яғни « у » ( ۋ ) алдындағы дыбыс « ы » ( ى ) - ма , « у » ( ۋ ) - ма ? белгісіз . Егерде « ы » ( ى ) болса , бітеу буын болғандықтан , « ы » ( ى ) харфін тастап оқу , жору , тану деп жазуымыз тиіс . 59
2 ) Правильно написание оқу ( учиться ) , жору ( предсказывать ) , тану ( узнавать ) или оқұу , жорұу , танұу ? Неясно , перед « у » ( ۋ ) звук « ы » ( ى ) или « у » ( ۋ ? ) неизвестно . Если это « ы » ( ى ) , то в закрытом слоге убираем букву « ы » ( ى ) и нужно писать оқу , жору , тану . 65
-
6
-
7
« Жылқышы » дегенде сөздің басқы мағанасы - да , тұлғасы - да өзгерілді , яғни « жылқышы » деген сөз енді малдың есімін көрсетпейді , адамның есімін көрсетеді . 62
В слове « жылқышы » изменилось исходное значение и форма слова , то есть слово « жылқышы » обозначает не наименование скота , а наименование субъекта . 67
-
8
3 ) Жалпылағыш қос сөздердің арасы сызықшамен айырылып - та , айрылмай - да жазылады : Қос сөздегі екі сөз бірыңғай болса , яғни екеуі бірдей я жуан , я жіңішке айтылатын болса , онда екеуі айырылмай тұтас жазылады ( басқұр , қолғап , Балжан , желгесер , айбалта , Алтынбай , Атантай , Тасболат , Баймырза ) . Қос сөздегі екі сөз бірыңғай болмаса , яғни бірі жуан , бірі жіңішке сөз болып келсе , онда аралары сызықшамен айырылып жазылады ( жел - бау , төсекағаш , жүк - аяқ , Тілеу - бай , Ес - құл , Төре - тай , Жан - темір , Мұрат - бек ) 62
3 ) Разобобщающие парные слова пишутся раздельно через дефис и слитно : Если в парном слове оба слова одинаковы , то есть оба одинаково произносятся мягко или твердо , тогда два слова пишутся слитно ( басқұр ( баскур ) , қолғап ( рукавица ) , Балжан , желгесер ( рысак ) , айбалта ( секира ) , Алтынбай , Атантай , Тасболат , Баймырза ) . Если в парном слове оба слова неодинаковы , то есть один является мягким , а второй твердым , тогда между ними ставится дефис ( жел - бау ( веревка , привязываемая к шаныраку юрты ) , төсек - ағаш ( деревянная кровать ) , жүк - аяқ ( шерсть ) , Тілеу - бай , Ес - құл , Төре - тай , Жан - темір , Мұрат - бек ) . 68
-
9
Жазып келе жатқанда жол аяғыңда орын аз қалып , сөз сыймайтын болса , ол сөзге тасымал керек , яғни сөзді екі бөліп , бір бөлегін сол жолда қалдырып , екінші бөлегін келесі жолға асыру керек . 80
В письменной речи , когда в конце строки остается мало места , если слово не помещается , необходимо перенести слово , то есть разделить слово на две части , оставив одну часть на той же строке , а вторую часть перенести на следующую строку . 99
-
10
Мұнда буындар бөлініп тұр , яғни « шақ » деп бөлгенде , « қыр » буын екі бөлініп тұр ; « шақырға » деп бөлгенде « ған » буын екі бөлініп тұр . 80
В данном случае поделены слоги , то есть при разделении на « шақ » , слог « қыр » разделен на два ; при разделении на « шақырға » « ған » разделен на два . 99
-
11
Ереже бойынша бұл « а » өз алдына буын бола тұрсада , қалынбайды , яғни « а » ны ғана қалдырып , басқа буындарын келесі жолға асырмайсыз . 81
По правилам этот « а » , даже являясь слогом , не остается один , то есть нельзя оставлять один только « а » , а остальные слоги переносить на следующую строку . 99
-
12